ORTAKLIĞIN GİDERİLMESİ DAVALARI

Bir taşınmaz veya taşınır mal üzerindeki paydaşlığın sonlandırılması ve mülkiyetin ferdi mülkiyete dönüştürülmesi işlemine ortaklığın giderilmesi (izale-i şuyu) denir. Özellikle miras kalan mallar üzerinde anlaşmazlık yaşandığında başvurulan en yaygın hukuki yoldur.

1. Bu Davayı Kimler Açabilir?

Paylı mülkiyet veya elbirliği mülkiyetine konu bir malda, paydaşlardan her biri tek başına bu davayı açabilir. Diğer tüm paydaşların davaya dahil edilmesi yasal bir zorunluluktur.

2. Ortaklık Nasıl Giderilir?

Mahkeme süreci iki şekilde sonuçlanabilir:

• Aynen Taksim: Malın bölünebilir nitelikte olması durumunda, paylar oranında fiziksel olarak paylaştırılmasıdır.

• Satış Suretiyle Taksim: Malın aynen taksimi mümkün değilse (veya taraflar bu konuda anlaşamazsa), mal icra yoluyla satılır ve elde edilen bedel paydaşlara payları oranında dağıtılır.

  
  

3. Görevli ve Yetkili Mahkeme Hangisidir?

• Görevli Mahkeme: Sulh Hukuk Mahkemesi.

• Yetkili Mahkeme: Taşınmazın bulunduğu yer mahkemesidir.

  
  

4. Dava Ne Kadar Sürer?

Dava süresi; paydaş sayısına, tebligat süreçlerine ve bilirkişi incelemelerine bağlı olarak değişkenlik gösterse de titiz bir hukuki takiple süreç optimize edilebilir.

 Dava Öncesi Zorunlu Arabuluculuk Şartı Unutulmamalıdır

01.09.2023 tarihli yasal düzenleme ile ortaklığın giderilmesi davaları için "Dava Şartı Arabuluculuk" zorunluluğu getirilmiştir.

• Doğrudan Dava Açılamaz: Mahkemeye başvurmadan önce bir arabulucuya başvurulması yasal bir zorunluluktur.

• Anlaşma Sağlanamazsa: Arabuluculuk görüşmeleri sonunda taraflar arasında bir uzlaşma sağlanamazsa, arabulucu tarafından düzenlenen "anlaşamama tutanağı" ile birlikte Sulh Hukuk Mahkemesi’nde dava açılabilir.

• Avantajı: Arabuluculuk aşamasında taraflar malın paylaşımı veya satışı konusunda mutabık kalırlarsa, aylar sürecek mahkeme masraflarından ve zaman kaybından kurtulmuş olurlar.

5. Dava Masraflarını Kim Öder?

Dava açılırken gerekli olan harçlar, tebligat giderleri ve bilirkişi ücretleri başlangıçta davayı açan taraf tarafından karşılanır. Ancak bu bir "kayıp" değildir; yargılama sonunda mahkeme, yapılan tüm masrafların paydaşlara payları oranında yükletilmesine karar verir.

6. Yargılama Giderleri Nasıl Paylaştırılır?

Ortaklığın giderilmesi davaları "çift taraflı" davalardır. Yani davanın kazananı veya kaybedeni yoktur; amaç ortaklığın sonlanmasıdır. Bu nedenle:

• Yargılama Giderleri: Avukatlık ücretleri, harçlar ve keşif masrafları, paydaşların mal üzerindeki payları oranında hepsine paylaştırılır. "Arabuluculuk aşamasında bir anlaşma sağlanırsa, arabuluculuk ücreti taraflarca aksi kararlaştırılmadıkça eşit olarak karşılanır."

• Satış Masrafları: Eğer mal satış yoluyla ortaklıktan çıkarılıyorsa, satış masrafları ve ihale harçları da yine satış bedelinden mahsup edilerek pay sahiplerine yansıtılır.

Önemli Not: Davanın profesyonel bir vekil aracılığıyla takip edilmesi, tebligat aşamalarındaki hataların önüne geçerek davanın gereksiz uzamasını ve ek masraf çıkmasını engeller.